Gerard Stam

Gerard Stam (1929 – 1999) werd geboren in Sliedrecht aan de Merwede. Al vroeg raakte hij geïnteresseerd in beeldende kunst: “Toen ik van de lagere school afkwam wilde ik al naar de akademie, maar daar was bij ons thuis toen geen sprake van. Ik werd dus huisschilder. Ook heb ik toen wat gevaren en een tijdje in de Biesbosch gewerkt”. Na een schriftelijke cursus voor leraar schilderen vond hij een betrekking aan de LTS in Ede. Daar gaf hij les in huis- en decoratieschilderen tot aan zijn pensioen.

In zijn jonge jaren heeft Gerard Stam vooral gefotografeerd, getekend en geschilderd. Zijn voorliefde voor etsen is ontstaan in de zestiger jaren gedurende zijn opleiding aan de Akademie voor Beeldende Kunsten in Arnhem. (Vier avonden in de week!) In die periode heeft hij bijzonder veel naar de waarneming gewerkt, en bij zijn afstuderen in 1967 ontving hij de akademieprijs. Sindsdien heeft hij door het hele land geëxposeerd, zowel solo als samen met andere kunstenaars. Zijn werk is opgenomen in diverse verzamelingen en o.a. aangekocht door de gemeente Ede. De laatste tien jaar van zijn leven woonde Gerard Stam in Gendt in de Betuwe. Daar liet hij zich inspireren door het rivierenlandschap, waarvan hij vele prachtige etsen en foto’s maakte. Hij was er gelukkig.

April

Het werk

Hoewel de etsen zeer uiteenlopen wat betreft onderwerp, formaat en kleur, is Stam’s oeuvre toch een sterk geheel. Zijn vroege etswerk is vrijwel geheel in zwart-wit uitgevoerd, met een enkele monochroom ertussen. Pas later ging hij ook afdrukken in kleur, waarbij vaak verschillende versies van eenzelfde ets werden gemaakt.

[galerij]

Inspiratie voor zijn werk haalde hij veelal uit de natuur met haar enorme rijkdom aan vormen op micro- en macroniveau. Maar ook mythologie en het spirituele had zijn belangstelling. Veel etsen verbeelden mythologische figuren of fragmenten uit de Bijbel of andere heilige geschriften. Zijn kunst was ook een belangrijke uitlaatklep in zijn persoonlijke leven: “Je bent je hele leven met gedachten en gevoelens bezig; je ziet een heleboel gebeuren en dat moet je uiten”. “Als je helemaal je gevoel laat gaan, schiet er van het herkenbare weinig over, en dat wil ik toch wel. Ik heb tenslotte een opleiding gehad die gericht is op het herkenbare,” aldus Gerard Stam.

Het uiten van die gevoelens met een zo indirecte techniek als etsen is niet bepaald eenvoudig. De afbeelding moet eerst in spiegelbeeld worden gemaakt op een plaat zink, die daarna met een speciale etspers wordt afgedrukt op etspapier. Het vinden van de balans tussen deze weerbarstige techniek en het uiten van zijn gevoel was voor Gerard Stam een grote uitdaging.